Choroby

Znajdź chorobę:

Wybierz literę rozpoczynającą nazwę choroby:

Zaburzenia snu u osób starszych

Zaburzenia snu to jeden z najczęściej spotykanych problemów z jakimi borykają się osoby starsze. Ogromne znaczenie ma wiedza, która pozwoli radzić sobie z tym problemem. Warto poznać przyczyny bezsenności w starszym wieku oraz metody radzenia sobie z bezsennością u osób starszych.

Sen: rodzaje i fazy

Istnieją dwa rodzaje snu. Pierwszy został nazwany wolnofalowym. Drugi nazwano paradoksalnym, który zwany też jest jako sen REM.

Sen wolnofalowy dzieli się na cztery fazy:

Sen fazy I - lekki sen, którego doświadczamy zasypiając;

Sen fazy II - większość czasu spania to właśnie ta faza;

Sen fazy III - jest głębszy od fazy 2, z tego snu trudniej się obudzić;

Sen fazy IV - jeszcze bardziej głębszy sen, niż sen fazy III - przebudzenie śpiącego może trwać nawet kilka minut.

Sen paradoksalny (faza REM) składa się tylko z jednaj fazy. Podczas tego stanu u śpiącej osoby można zaobserwować boczne ruchy gałki ocznej. Podczas trwania fazy REM nie można poruszać mięśniami podległymi woli (np. ręce, nogi). Faza REM pojawia się na ogół pomiędzy I i II fazą snu wolnofalowego. Może to wyglądać np. w ten sposób, że z fazy II zapadamy w sen REM, z którego zazwyczaj wybudzamy się do fazy I. W czasie snu REM zachowujemy zdolność zapamiętywania snów.

Jak zmienia się sen u osób starszych?

Wśród osób powyżej 65 roku życia od 25% do 40% z nich cierpi na różnorodne zaburzenia snu. Częściej zaburzenia snu dotyczą kobiet, niż mężczyzn.

Sen u osób starszych staje się lżejszy. Konsekwencją tego jest osłabienie jego funkcji regeneracyjnej. Skutkuje to tym, że osoby starsze mogą budzić się zmęczone lub szybko opadać z sił i częściej potrzebować drzemki w ciągu dnia.

U osób w starszym wieku fazy I i III ulegają skróceniu. Zasypianie, a więc wchodzenie w fazę I, osobom starszym zabiera więcej czasu. Charakterystyczne dla osób w tym wieku jest również to, że częściej budzą się w nocy.

Przyczyny bezsenności u osób starszych

Zaburzenia snu mogą mieć swoje przyczyny biologiczne, psychologiczne lub środowiskowe. Często bezsenność w starszym wieku związana jest ze złymi nawykami. Zaliczyć do nich można m.in. drzemki w ciągu dnia, zbyt wczesne kładzenie się do łóżka, częste zmiany godziny snu. Zaburzenia snu u osób starszych są powodowane również zaburzeniami emocjonalnymi i adaptacyjnymi. Takie wydarzenia jak pobyt w szpitalu lub śmierć bliskiej osoby mogą przyczynić się do bezsenności. Zaburzenia snu są także konsekwencją zaburzeń lękowych oraz depresji.

Nie tylko stan zdrowia psychicznego ale także stan zdrowia fizycznego bezpośrednio wpływa na jakość snu. Choroby, szczególnie te, które manifestują się bólem, skutecznie utrudniają zasypianie. U osób starszych najczęściej jest to reumatyzm, wrzody żołądka oraz nowotwory.

Przejściowe problemy ze snem

Warto zwrócić uwagę na pewne rozróżnienie. Bezsenność może być długotrwała, która nazywa się przewlekłą bezsennością. Jednak problemy z zasypianiem mogą być przejściowe. Są one wtedy najczęściej wywołane czynnikami środowiskowymi. Na przejściowe zaburzenia snu, które nie trwają najczęściej dłużej niż miesiąc, wpływ mają czynniki stresowe. Do środowiskowych przyczyn bezsenności zaliczamy również niewłaściwe oświetlenie pomieszczenia, w którym śpimy lub czynniki związane z niewłaściwym wyciszeniem pomieszczenia.

Przewlekła bezsenność

Bezsenność o charakterze przewlekłym zazwyczaj ma swoje źródło w problemach zdrowotnych. Przyczyną problemów z zasypianiem lub wybudzaniem się po zaśnięciu, są bóle związane z chorobami przewlekłymi. Do przyczyn bezsenności występującej u osób starszych zaliczamy również migreny. Wśród chorób, których konsekwencją są problemy ze snem wymienia się również arytmię serca. Do bezsenności przyczyniają się także różnego rodzaju dolegliwości neurologiczne.

Długotrwałe zaburzenia snu wśród osób starszych mają swoje źródło w depresji. Ta choroba, stosunkowo często występująca u osób powyżej 65 roku życia, objawia się m.in. bezsennością.

Wylicza się, że około 15% osób powyżej 65 roku życia ma lub miało przynajmniej raz w życiu objawy depresji. Źródło cytatu

Do przyczyn psychiatrycznych bezsenności zaliczamy następujące choroby: zaburzenia osobowości, psychozy, schizofrenia.

Zespół niespokojnych nóg

Dolegliwość ta to zespół objawów, które przyczyniają się do problemów ze snem. Zespół niespokojnych nóg można scharakteryzować jako uczucie mrowienia w mięśniach, przede wszystkim w mięśniach nóg. Mrowienie może dotyczyć jednej lub obu nóg. Ustępuje, gdy wykonujemy mimowolne ruchy powodujące kurczenie i rozluźnianie mięśni. Po przerwie kilkunastominutowej lub kilkudziesięciominutowej mrowienie powraca. Dolegliwości te najczęściej pojawiają się w fazie I lub II snu wolnofalowego.  Osoby dotknięte problemem zespołu niespokojnych nóg mają zazwyczaj problemy z zasypianiem ale również spokojnym przespaniem całej nocy.

Wśród przyczyn zespołu niespokojnych nóg wymienia się m.in. niski poziom żelaza lub anemię, przewlekłe choroby nerek, cukrzycę, chorobę Parkinsona, neuropatie obwodową, zażywanie niektórych leków.

Jak samodzielnie walczyć z zaburzeniami snu?

Ważny jest aktywny rozkład dnia. Jeżeli zdrowie na to pozwala, należy zadbać  w ciągu dnia o zajęcia, które pozwolą poczuć zmęczenie na koniec dnia. Należy unikać drzemek w ciągu dnia. Najlepiej kłaść się spać zawsze o tej samej porze. Nie należy spać do późna. Nie jest wskazane również wylegiwanie się w łóżku po obudzeniu. Przed pójściem spać należy unikać kawy, herbaty oraz czekolady. Alkohol powoduje uczucie senności i może ułatwiać zasypianie ale może również powodować zakłócenia snu. Przed snem nie należy spożywać dużej ilości posiłków, które obciążają układ trawienny. Nie należy pić dużej ilości płynów, ponieważ to może spowodować konieczność wstawania w nocy do toalety, a tym samym konieczność ponownego zasypiania. Przed zasypianiem wskazany jest ciepły prysznic lub ciepła kąpiel. Nie bez znaczenia jest komfort w sypialni. Zarówno wygodny strój, jak i łóżko. Należy odizolować się od źródeł światła i od dźwięków. Temperatura powietrza w sypialni powinna być umiarkowana.

Jeżeli po położeniu się do łóżka po 20-30 minutach nadal nie jesteśmy w stanie zasnąć, wskazane jest wstać i zająć się prostą czynnością, np. czytaniem. Po krótkim czasie należy wrócić do łóżka i spróbować zasnąć. Jeżeli nie odniosło to skutku, czynność można powtarzać do skutku. Nie jest wskazane podejmowanie żadnych prac lub jedzenie.

W przypadku obudzenia się w trakcie nocy, trzeba skierować swoje myśli na coś przyjemnego, to pozwoli zasnąć jeszcze raz. Można też powtarzać jedno słowo lub zdanie lub wykorzystać techniki relaksacyjne.

Jeżeli problemy z zasypianiem powtarzają się często i trwają przez dłuższy czas, należy zgłosić się do lekarza. Lekarz podejmie starania, aby dotrzeć do przyczyny zaburzeń snu i podejmie odpowiednią kurację.

Bezsenność

Gdy mamy do czynienia z długo utrzymującą się bezsennością to można ją sklasyfikować jako chorobę. Przypadłość ta występuje często i jest problemem zwłaszcza u osób starszych. Polega ona zaburzeniach snu objawiających się m.in. w trudnościach w zasypianiu, częstym przerywaniem snu w środku nocy i przedwczesnym budzeniu się.... czytaj więcej

Jak zmienia się układ moczowy u ludzi w starszym wieku?

Wraz z wiekiem wydalamy coraz mniej moczu i jest on bardziej rozrzedzony. Pęcherz staje się mniej elastyczny. Dochodzi do sytuacji, że nie ulega on całkowitemu opróżnieniu. Osoby starsze częściej borykają się z problemem nietrzymania moczu lub mają problemy z opróżnieniem pęcherza. U mężczyzn pojawiają się problemy z prostatą.... czytaj więcej

Dodaj komentarz

Brak komentarzy

Gorący temat

Jak cukrzyca wpływa na wzrok?

Jak cukrzyca wpływa na wzrok?

Cukrzyca może doprowadzić do utraty wzroku! »

Najnowsze choroby

Tagi

Aktualności